Американскиот претседател Доналд Трамп ги одложува новите санкции насочени кон руската економија, наведувајќи дека таквата одлука е во национален интерес на Соединетите Американски Држави. Мерките беа предвидени со закон што претходно доби поддршка од двата дома на американскиот Конгрес, пренесе „Гардијан“.
Во извршна наредба објавена во петокот, Трамп соопшти дека укинува низа санкции, ограничувања и царински мерки поврзани со Русија. Одлуката доаѓа во период на зголемени несогласувања меѓу Вашингтон и Киев, откако американскиот претседател упати критики кон украинскиот претседател Володимир Зеленски и сугерираше дека на Украина ѝ е потребен нов лидер.
Трамп го потпиша законот минатиот месец, по неговото усвојување со поддршка од двете партии во Конгресот. Неговата цел беше да се засили економскиот притисок врз Москва и да се ограничи финансирањето на руската војна против Украина.
Законот, кој го поддржуваше сенаторот Линдзи О. Греам, предвидува санкции за руски функционери, банки и таканаречената „флота во сенка“ – танкери што се користат за транспорт на руски енергенси и заобиколување на ограничувањата. Примената на мерките требаше да започне за два дена, пишува „Гардијан“.
Со законската регулатива се предвидува и воведување царини до 100 проценти за петте најголеми увозници на руска нафта и природен гас. Исклучоци се предвидени за земјите што увезуваат помалку од 15 проценти од рускиот извоз на природен гас и презеле значителни чекори за намалување на зависноста од руските енергенси.
Одлуката на Трамп следува по неговата неодамнешна најава дека САД ќе набавуваат дизел од Русија, со цел да се намалат глобалните цени на енергенсите. Овој потег претставува промена во однос на досегашната политика на Вашингтон и западните сојузници, кои со санкции и други мерки се обидуваа да го ограничат финансирањето на руската воена кампања.
Според претходните изјави на Трамп, Русија требало веднаш да испорача повеќе од 300.000 метрички тони дизел, а во ноември дополнителни 500.000 тони. Потоа, според неговите најави, требало да следуваат уште еден милион тони, како и дополнителни три милиони тони во краток временски период.
Најавата предизвика критики во САД. Група од десетина сенатори, меѓу кои и шестмина републиканци, побараа од претседателот да го поништи договорот за набавка на дизел. Во писмо испратено во вторникот, двопартиска група законодавци го повика Трамп да ги примени санкциите предвидени со законот, насловен „Закон на Линдзи О. Греам за санкционирање на Русија и Иран од 2026 година“.
Според законските одредби, Трамп имал рок до 18 октомври да воведе санкции и царини врз рускиот енергетски сектор или да одобри изземање од нив. Администрацијата, според достапните информации во текстот, не ги известила законодавците дали ќе ги активира мерките или формално ќе одобри нивно неприменување.
Украинскиот претседател Зеленски, за време на средбата со европските лидери во Брисел, предупреди дека договорот за набавка на дизел би можел повторно да насочи финансиски средства кон Русија.
Во меѓувреме, Трамп соопшти дека Украина и Русија се согласиле да ги прекинат нападите врз енергетските постројки на другата страна. Тој ги обвини украинските напади врз руските рафинерии за придонес кон растот на цените на енергенсите. Прашањето добива и политичка тежина во САД, каде што претстојат избори на средината на претседателскиот мандат, а Републиканската партија се соочува со неизвесност околу задржувањето на тесното мнозинство во Конгресот, пренесе „Гардијан“.
Во јавноста се појавија и тврдења дека администрацијата на Трамп ја ограничува размената на разузнавачки информации со Украина за руските напади со балистички ракети, како и употребата на Starshield, воената верзија на сателитската мрежа Starlink. Според овие наводи, ограничувањата би можеле да влијаат врз користењето на одредени беспилотни летала. Овие тврдења, сепак, не се официјално потврдени.
Законот за санкции против Русија има значење и за политичката кампања во Јужна Каролина. Сенаторката Дарлин Греам, сестра на Линдзи Греам, е назначена да го доврши преостанатиот дел од неговиот мандат и се кандидира за трајно да го наследи во Сенатот.
За време на дебата со демократската кандидатка Ени Ендрјус, Дарлин Греам изјави дека е горда на придонесот за усвојување на законот, но нагласи дека неговата примена е одлука на претседателот.
– Овој закон му дава на претседателот алатки што може да ги искористи, доколку одлучи така, за да ја заврши војната преку економски санкции – изјави Греам, додавајќи дека целта е да се намалат цените на горивата и да се стави крај на војната. Според неа, завршувањето на конфликтот би придонело и за намалување на цените на енергенсите.
