Преку електронскиот систем за аплицирање на годишните конкурси за проекти од културата за 2026 година пристигнале 2.618 пријави, соопшти министерот за култура и туризам Зоран Љутков соопштувајќи ги резултатите од конкурсите, нагласувајќи дека овој број на пристигнати апликации го потврдува интересот и довербата во системот.
-Се работи за проекти кои ќе ја збогатат културната понуда, ќе отворат простор за нови креативни изрази и ќе придонесат за меѓународната афирмација на македонската култура. Интересот што и оваа година го покажуваат уметниците и културните организации за годишните конкурси е јасна потврда дека нашата културна сцена е динамична, иновативна и подготвена за создавање. Годишната програма за проекти од културата во 2026 е суштински чекор напред и доказ дека културата не ја гледаме како трошок туку како стратегиска инвестиција во нашиот национален идентитет, во креативниот потенцијал на луѓето и во иднината на целото општество – истакна Љутков на прес-конференција во Владата.
Процесот на селекција, рече, се одвивал врз основа на јасно дефинирани критериуми, однапред дефинирани приоритети и од стручни комисии составени од компетентни лица од соодветни области.
Соопшти дека се зголемени средствата во повеќе дејности, при што се внимавало на квалитетот, квантитетот и рамномерниот развој на културата. Посебно внимание е посветено на современо творештво, меѓународната соработка и креативните индустрии, области кои, како што рече, не само што носат културна вредност туку и значаен економски потенцијал.
-Особено значајно е што и во 2026 година продолжуваме со систематско зајакнување на националните установи – истакна Љутков и соопшти дека откако лани првпат беше воведен модел на делегиран буџет за националните установи, како пилот-проект за 18 од нив, моделот годинава ќе се прошири на 28 национални установи со делегиран буџет поради позитивните искуства.
Појасни дека ваквиот модел покажал мерливи и конкретни резултати и затоа прераснува во системски и долгорочно одржлива практика.
-Овој модел е конкретен чекор кон поголема автономија, поефикасно управување со програмските средства, како и кон јасно дефинирана одговорност и отчетност – истакна министерот за култура и туризам.
Љутков соопшти дека вкупниот буџет на Министерството за култура и туризам за 2026 година е 5 милијарди 194 милиони и 975 илјади денари, што е за 519 милиони и 713 000 денари поголем од минатата година. Буџетот наменет за проекти од национален интерес во културата изнесува 1 милијарда 70 милиони и 417.000 денари.
-Ова е јасна и недвомсилена порака дека културата има поддршка и дека државата стои зад своите уметници, институции и културни работници – нагласи Љутков.
