Неизвесен „трајниот прекин“ на војната на Блискиот Исток
- САД и Иран повремено разменуваат напади откако во почетокот на април стапи во сила нивното примирје, додека дипломатијата насочена кон потрајни договори се одолжува
САД нападнаа ирански воени објекти, а Иранската револуционерна гарда одговори со напад на американска база изминатиот викенд, во најновата американско-иранска воена размена среде преговори за прекин на тримесечната војна. САД и Иран повремено разменуваат напади откако во почетокот на април стапи во сила нивното примирје, додека дипломатијата насочена кон потрајни договори се одолжува. Слична размена се случи минатиот четврток и беше опишана со речиси идентични термини од двете страни.
Американските напади врз брегот на Иран во Персискиот Залив за време на изминатиот викенд беа одговор на „агресивните ирански дејства што вклучуваа соборување на американски дрон ’ем-кју-1’ што леташе над меѓународни води“, соопшти Централната команда на САД во објава на социјалната мрежа Икс.
– Американските борбени авиони брзо одговорија со елиминирање на иранската воздушна одбрана, контролна станица на копно и два еднонасочни дрона за напад што претставуваа јасна закана за бродовите што транзитираат низ регионалните води – соопшти ЦЕНТКОМ, додавајќи дека ќе продолжи да ги штити американските средства и интереси за време на тековниот прекин на огнот.
Иранскиот корпус на Исламската револуционерна гарда вчера соопшти дека бил извршен напад врз воздухопловна база што ја користеле САД, како одговор на нападот врз јужен Иран, без да наведе за која база станува збор.
Противвоздушната одбрана во Кувајт, каде што се наоѓа голема американска база, вчера пресретнувала ракетни и беспилотни напади, додека сирените се огласиле низ целата земја, објави државната новинска агенција КУНА, без да даде дополнителни детали.
Трамп, под домашен притисок, тврди дека Иран сака да склучи мировен договор
Во објава на социјалните мрежи, американскиот претседател Доналд Трамп не ја спомена размената на непријателства, повторувајќи го своето сè уште недокажано тврдење дека Иран „навистина сака да склучи договор“, прекорувајќи ги неговите критичари.
– Само седнете и опуштете се, на крајот сè ќе се среди добро – секогаш е така – порача американскиот претседател.
Трамп е под притисок повторно да го отвори Ормускиот Теснец и да ги намали цените на горивото во САД пред ноемвриските конгресни избори, бидејќи гласачите покажуваат зголемена фрустрација поради зголемувањето на цените. Тој истовремено се соочува со потенцијална реакција од „иранските јастреби“ во сопствената партија поради какви било отстапки кон Техеран. Трамп изјави дека неговата клучна цел во војната е да го спречи Иран да развие нуклеарно оружје со својот високозбогатен ураниум. Техеран постојано негираше дека има планови да го стори тоа.
Двете страни и понатаму имаат несогласувања по неколку други прашања, како што се барањата на Техеран за укинување на санкциите и ослободување на десетици милијарди долари ирански приходи од нафта замрзнати во странски банки.
Израелско-либанскиот конфликт дополнителна пречка на патот кон мир
Војната на Израел во Либан со милицијата Хезболах, поддржана од Иран, е уште една голема пречка. Израелскиот премиер Бенјамин Нетанјаху во неделата изјави дека им наредил на трупите да напредуваат понатаму во Либан во борбата против милитантната група Хезболах, поддржана од Иран.
– Американскиот државен секретар Марко Рубио разговараше и со либанскиот претседател Џозеф Аун и со Нетанјаху за дипломатските преговори меѓу Израел и Либан и предложи план што ќе овозможи „постепена деескалација“ – изјави американски функционер.
Американски дискусии за продолжувањето на прекинот на огнот без јасна завршница
Во војната помеѓу САД и Израел што почна на 28 февруари досега загинаа илјадници, главно во Иран и Либан, и е предизвикана глобална економска болка со зголемувањето на цените на енергијата поради ефикасното затворање на Ормускиот Теснец од страна на Иран. Цените на нафтата вчера пораснаа за околу два отсто во Азија, бидејќи недостигот од напредок во преговорите ги држеше трговците во неизвесност.
Иако прекинот на огнот стапи во сила на 8 април, Трамп постојано сугерираше дека САД и Иран се блиску до траен договор и дека преговорите напредуваат, но досега не е постигнат формален договор.
Трамп и неговиот кабинет се состанаа во петокот за да донесат „конечна одлука“ за рамката за продолжување на прекинот на огнот, но состанокот заврши без јасност за следните чекори, пред подоцна да се појават извештаи дека претседателот побарал измени во текстот. Најновите услови вклучуваат 60-дневен прекин на насилството, повик за повторно отворање на Ормускиот Теснец и рамка за повторно отворање на преговорите за нуклеарната програма на Иран, според американските медиуми. Р.С.
Недовербата меѓу САД и Иран расте наспроти
продолжувањето на дипломатските напори
Разменетите напади помеѓу САД и Иран уште од објавата на примирјето во април предизвикуваат недоверба меѓу двете страни додека во заднина продолжуваат дипломатските напори, според познавачите на состојбите.
– Она што е впечатливо овде, она што е значајно, е поширокиот контекст на оваа епизода и инцидентите меѓу двете страни во текот на изминатите неколку дена. Во изминатата недела видовме како Иран постојано ги обвинува Соединетите Американски Држави за кршење на примирјето, а исто така и за кршење на поморскиот превоз во Арапско Море и во Заливот – објави известувачот на Ал џезира од Техеран, Алмигдад Алрухаид. Р.С.
Иран повтори дека примирјето во Либан е „неопходно“ за договор со САД
Портпаролот на иранското Министерство за надворешни работи, Есмаил Багаи, изјави дека секој договор со САД за прекин на војната мора да вклучува гаранции за прекин на огнот во Либан, каде што Израел ги прошири своите напади и покрај примирјето објавено на средината на април.
– Инсистираме дека прекинот на огнот во Либан е суштински услов за секој договор насочен кон прекин на војната – кажа Багаи на прес-конференција. Р.С.
