Женскиот принцип во божјо озарение е, колку и да изгледа едноставно тоа, едно од најважните божествени антрополошки откровенија. На таа тема размислуваше и Јунг, човек со „широк и гостољубив ум“ како што вели Борхес, па во своите есенцијални анализи на својата архетипална длабинска психологија го поздравува неговото вознесение, олицетворено во Богородица, која го комплетира машкото Свето Тројство, нешто на што никогаш не помислиле, зариени во конформизмот на догмата, теолозите. Имено, за Јунг, се согласуваме ние со него, драг читателу, идеалниот лик на божјото устројство не е тројството, туку четворството. А било потребно многу долго време за да се случи тоа за да се исполни до врвот Божјото царство со женскиот принцип.
Доволно, и јасна е нашата дигресија на таа тема, која за жал сѐ уште не е доволно разбрана ни од теолозите ни од денешниот феминизам, кој го загубил архетипот на женската душа и е антисензибилен, машкудански. А сега нешто за чудата на Христос, најделикатната егзегетска тема на христијанството, која теолозите повторно неизлезени на осветлена висорамнина догматски ја верглаат, а која човекот на профитабилната западна рационалистичка цивилизација априори одбива да расправа за неа како стварност, макар и божествена, оти е безбожен. Чудата на Христос не ги прифаќаат ни многу верници што не се ослободиле од синдромот на Тома: кога ќе бркнам со прстот во раните на Господ тогаш ќе поверувам во неговото воскресение. Тоа е особено карактеристично и за верниците на деизмот, на кој му припаѓал и картезијанецот Волтер. Така, тој во својот „филозофски речник“ (1770‒1772) вели: „Според тоа, да верувам дека на Бог му се припишуваат чуда, всушност значи да го навредуваш (ако и воопшто можат луѓето да го навредуваат Бог). Бесмислено е значи да се верува во чуда, бидејќи пак, на некој начин, тоа значи навреда за Божеството.“ Тоа е механичко мислење на религиозен позитивист кој верува само во видливото, а невидливото го смета за излишно за разумот, за недоразбирање меѓу универзумот и човекот. Добро, ама има еден друг подлабок филозоф што мисли поинаку. Тоа е Спиноза, за кого како и за деистот Волтер природата е највидливата и една од највеличествените манифестации на Бог. Славна е неговата дефиниција на Бог во таа смисла: Deus sive natura, ама тој спротивно на францускиот филозоф и деистите мисли дека надвор од природните постојат и други закони, познати само на Создателот, кои ќе му ги објави на човекот кога ќе дојде време за тоа. Така, оти му е навистина на позитивистичкиот човек што го признава само разумот, а го запоставува умот (две различни нешта), тешко да поверува во чуда, бидејќи има томински синдром на сомнеж во нематеријалното. Тома, апостолот кој е денес посебно архетип на рационалистичката и консумеристичка западна цивилизација. Па и Христос, кој правел чуда пред луѓето, а тие пак не верувале, ги прекорувал дека имаат корави срца заклучени за надоаѓањето на струјата на божественото. А неговите чуда се налик на летни откровенија до врвот полни со трансцендентална светлина, која ја снесува наземи сликата на небото. Тој оди по вода, за миг ја скротува бурата, а лепрозните што ќе се допрат до неговата облека веднаш оздравуваат. А посебно возбудливи меѓу неговите чуда се чудата на воскреснување на мртвите. Меѓу нив може најтрогателното е воскреснувањето на мртвата ќерка на Јаир, која ја крева од смртта само со два збора: „Талита куми“, што на еврејски значи „Девојче стани!“, и девојчето се крева од постелата како воопшто да не било умрено. А пред да го изврши чинот на чудото, Христос им вели на вчудовидените присутни: „Отстранете се, бидејќи девојчето не е умрено туку спие“ (Матеј 8:24). Така тој ни открива дека во смртта човекот е само заспан и сонува на пат кон Господ, сѐ до воскресението ветено од него. Смртта е само продолжување на „животот-сон“ како што би рекол Калдерон, или „сон во сонот“ во аналогната верзија на Е.А. По.
Неисцрпна е и побескрајна од бескрајот темата Христос, драг читателу, и неа не може да ја раскаже ниедна Шехерезада, па ни четирите евангелисти во Новиот завет, кои неа ја раскажуваат збито и со прескоци, а на места и со длабоки хијатуси меѓу еден и друг настан и еден и друг период. Првото чудо евангелистите на Божјиот Син му го припишуваат она на свадбата во Кана, кога на наговор на мајка му ја престорува водата во вино за да не се посрамат домаќините на веселбата на која го снемало него. Арно ама на еден пергамент што се чува во една германска библиотека се раскажува за чудото што го направил тој како дете правејќи си глинени врапчиња крај потокот во Назарет, за што го искарал Јосиф бидејќи тоа го правел на празникот Пасха, на кој е забранета секаква работа. Тогаш детето Христос им рекло на своите глинени врапчиња дванаесет на број, бројката што е префигурација на дванаесетте апостоли, „летнете“, и тие летнале. Во чудата на Христос не верувал Волтер, ама верувал Спиноза, а верувале и јуродивите верници, кои не се потпирале на интелектот, туку на верата во која го направиле својот скок salto mortale не рационално туку интуитивно и бестрашно како скокот на Емпедокле во кратерот на Етна. Не како Тома, кој бара да бркне со прстот во раните на Христос за да поверува. Но тоа се случило само еднаш, и Христос сега нема да тропа од врата на врата во западната томинска цивилизација, секој еден посебно да му бркнува во раните за да поверува. Оти и тој на Тома му рече: „Блажен си ти што бркна, виде и поверува, но уште поблажени ќе бидат оние што нема да видат, а ќе поверуваат.“ И оти тој ги виде велелепните катедрали што му ги изградија западните лицемери, новите фарисеи, но никогаш не влезе во нив, затоа што јасно кажа дека храмот што може да го собере неговиот Отец е само човечкото срце, него таа цивилизација го загубила колонизирајќи го и пљачкајќи го светот. Темплари, крстоносци, конквистадори, фашисти, либерали со фашистички профил итн. Сиот овој западен варварски џган го користи името на Христос за да го граба и опустошува светот. Тој го знае тоа и не е сигурно дали ќе го прости тој цивилизациски грев, дали тука навистина ќе профункционираат неговите институции проштевање и непротивење на злото, оти гледаме дека во Откровението на апостол Јован од неговата уста за борба против злото, јавајќи на бел коњ, излегува меч со две острици, од едната и од другата страна, за да се заведе ред во варварството на светот во кое барјакот го носи, имено, западната фарисејска цивилизација, која го смачка и божественото лице на Македонците, со кои како најпосветени во Христовата вера апостол Павле имаше намера да се пофали пред Господ.
Да. Не знам по кој пат заглавуваме во дигресии, драг читателу, ама без нив не може да биде темата палимпсестна, многуслојна како геологијата на материјата во која има и глина, ама и кристали и скапоцени камења, чиј блесок Новалис го именува со поимот интелигенција, или како што мислиме ние божјата свест втисната во живиот дух на материјата. Поетите се позанимавале со тоа, но сега е ред на науката, која во оваа екстратехнолошка ера е сѐ подалеку од Бог и сѐ поблиску до Мефистофел со кој ја трампи душата Фауст, архетипот на западната цивилизација, пред сѐ за знаење во кое не го искористи пронајдокот на атомот и радиумот како Марија за лек и преврска за раните и болката на човекот, туку и за атомска бомба, Хирошима и Нагасаки, за тотално уништување на човештвото. Да. И сето тоа за кое зборуваме сега, кал врз лицето на Христос фрлена од човекот, стариот Адам, кој не се преобрази за жал во Новиот Адам. Во сликарството Рембрант го знаеше тоа, имаше интуиција за тој дефект во кој е отсутен алхемискиот закон на трансценденцијата, и во кој калта, глината од која впрочем е создаден Адам, може да се престорува во злато, така како што го прави тој тоа на неговите слики. А тоа е всушност и целокупниот напор на западната алхемија стасана, преку „патот на свилата“ низ Македонија, во Европа. Па, во тој контекст на златото не како земно проклетство, туку како небесно озарение тоа и во алхемијата, на азискиот мистичен Исток во Брахман и Буда, а на Запад во Европа во Христос како симбол наречен „каменот на мудроста“, lapis. Да. Туку сега пред нас е портретот на Христос сликан во византиското испосничко, исихастичко и во сликарството на европската ренесанса со суптилен пагански мирис.
Има и во евангелието јасни показатели за обликување на тој портрет. Според нив, Христос на него е, пред сѐ, пастир и младоженец, една крајно ведра и можеби многу повеќе паганска, боемска, отколку христијанска исихастичка портретна варијанта како што го сфаќа тоа историската подржавена и лицемерна црква. Сликата на пастирот е архетипска слика на поетот како што вели Рилке, а животот на Христос е par excellence поетски. Оскар Вајлд и вели дека е тој најголемиот поет во историјата на поезијата, талентот што тој, според нас, го наследил, рековме, од старозаветните пророци до еден поети, и помодерни и со посилна модерна експресија и од Бодлер и од Рембо. Тие го вовеле надреализмот пред Бретон (пророкот Езекиел, на пример, пред сѐ). За некои од нив важи дефиницијата на Хуго Фридрих „диктаторска имагинација“, својствена par excellence и за Христос поетот. А всушност целата поетска боемија на Христос се состои во филозофијата на неговиот живот во кој владеат законите на безграничната љубов и слобода. А со тоа тој, далеку пред да се појават ги предвиде, и беше нивна авангарда, и романтичарите. Христос најавтентичниот боем и романтичар што постоел некогаш. Тој што заедно со апостолите ја проповедаше космичката љубов, бунтовник против лицемерниот институционален морал. Христос што ја истресуваше правта пред вратите што не му ги отвораа богатите што ги презираше, фалејќи го богатството на сиромаштијата и сиромашните, а потоа земајќи ги во закрила пред лицемерните праведници грешните, загубените овци од божјото стадо, тие во кои, без да знаат самите, е скриено зрното бисер што го симболизира Божјото царство, за што говори Божјиот син во евангелието по Матеј: „И тоа Небесно царство е слично на трговец што бара убави бисери. А кога ќе најде еден скапоцен бисер, оди и продава сѐ што има, и го купува“ (Матеј 13:47-48).
Романтичарската поетска боемија на Христос е неповторлива, со космички радиус во кој се прелеваат едно во друго големото и малото, и човекот стои во исконското богатство на светот, ама ниту знае ниту е свесен за тоа. Тоа му го открива во поетска екстаза Христос, кој нему му советува да се угледа на цвеќето и птиците и да го земе од нив примерот како да живее безгрижно и налактен на сликата исткаена на разбојот на Бог. Тој му вели на човекот што трупа материјално богатство што го јадат молците: „Зарем душата не е повеќе од храната, и телото од облеката? Погледнете ги птиците небесни! Тие ниту сеат, ниту жнеат, ниту собираат во житници, и пак небесниот Татко ги храни (Матеј 6:25) И: „Погледни ги полските лилјани како растат, не се трудат, ниту предат. А јас ви велам дека ни Соломон во целата своја слава не се облекол како еден од нив (Матеј 6:29-28).
Дигресија по дигресија, но од под нив како на сликите на Рембрант извира на површина како божјо озарение внатрешната светлина на космичкото битие населено во сѐ и во нас со име Бог, како печат на сечие јаство што расте во него. Арман и Брахман во космичкото Едно, како што би рекле Индусите.
Покрај како пастир, идеалната Рилкеова слика за поет, Христос се јавува и во архетипската слика на младоженец, космички младоженец дојден на земјата да го објави со тоа небесното царство и во сликата на свадбата како основна шифра на човековата егзистенција. Односно шифрата што е есенција на егзистенцијата, потсетување на човекот на неговиот престој при Бог во рајот пред неговиот изгон. Кога му забележуваат фарисеите дека тој и неговите ученици не постат, Христос и им вели ним дека е уште малку младоженецот во овој свет и дека сега е време на радост, оти кога ќе си замине ќе постат. Со еден збор, тој за време на својот земен престој како Новиот Адам ја објавува хиерогамијата, hieros gamos, свадбата на небесното и земното, што е фактички и есенцијалната порака на Радосната вест. Затоа е погрешно претставувањето на Христос како маченик, аскет и само распнат на крст, како доминантни претстави за него. Не, тој е и духовен и телесен, кој ја сака радоста на животот. Тој не го презира телото, како црквата, која него го смета за затвор на душата, по смртта предадено на правта, од прав создадено и во прав вратено. Не, кај него телото и душата функционираат како целина. Тој не ги презира нагоните и инстинктите што се основа на еросот и не гласа за аскетизам, нити за монаштво, или пустиножителство, ни за целибатот на католичките свештеници. Сѐ се тоа концепти на, како што вели Берѓаев, историската црква што ги секнува животните сокови, дионизиските импулси кај човекот, струјата на еросот како божествена светлина што ја обелоденил и пастирот и младоженецот Христос.
(продолжува)
