Ете сме, драг читателу, во центарот на светот, во најважниот настан во него Рождеството на Христос. Неверојатно е возбудливо тоа откровение, чиста екстаза, и прими ги моите размисли на таа тема во фрагменти, кои на крајот сами од себе ќе се спојат во систем во озарение на душата од големата слика на Божјото царство. Едно е јасно, раѓањето на Богомладенецот е најважниот космички настан што се случил некогаш. Не постои поважен. Него како симбол над симболите го означува и раѓањето, заедно со неговото раѓање, на нова ѕвезда меѓу веќе безбројните галаксии, која ќе треба од тој миг да му го осветлува новиот пат на човекот и човештвото. Не знам дали за раѓањето на таа ѕвезда, сестра-близначка на Богомладенецот, постои потврда во астрофизиката, не сум се распрашал и истражил, но било како било таа е, со еден збор, самиот Христос. Сепак некои христијански секти, како што се тоа Јеховините сведоци, неа ја сметаат за ѕвезда на сатаната. Типична шизофренија на, како што би рекол Берѓаев, за „историското христијанство“ на црквата стапена на беспатица, политизирана и подржавена. Имено, тој катастрофичен заклучок, производ на рационалистичката западна томинска логика, на разумот а не на умот (различно е тоа), Јеховините сведоци го изведуваат врз фактот дека новородената ѕвезда ги довела мудреците од Исток не директно пред пештерата во која се родил Богомладенецот, туку кај царот Ирод, кај кого се распрашале за него, а тој, како резултат на тоа, потоа ги заклал сите витлеемски деца од една до две години, не би ли го заклал меѓу нив него, Богомладенецот роден за спасение на светот, кој заедно со Јосиф и Марија во придружба на ангелот веќе за да најде спас од крвникот бил на пат за Египет.
Постои една дилема, или поточно цврсто уверување кај антрополозите, различни од свештениците и нивната догма, дека има некоја нејаснотија околу датумот на раѓањето на Христос. Имено, тие тврдат дека тој е роден некаде во пролет, март или април, а не во зимскиот јануари, кој и симболички не се усогласува со сликата на цветањето која му ја открива тој на човекот потонат во зимска меланхолија по падот кога е изгонет од рајот. Таа хипотеза антрополозите ја изведуваат и врз фактот што меѓу првите што го поздравиле раѓањето на Богомладенецот биле и пастирите што ги паселе своите стада во близина на откровенскиот настан. Но круната на нивната хипотеза е во фактот што тој космички настан е поврзан, имено, со најважниот празник на Римјаните, Сатурналиите, кој тие го славеле на денот на римската рамноденица, кога сонцето е во најнизок пад, гасне и се заканува да исчезне и да го остави зад себе светот во вечна темница. И сите обреди во врска со тој базичен човеков страв не само во римската туку и во длабоко архаичните цивилизации пред неа биле насочени кон смилостување на врховните божества за спас на светлината, која од најдлабоката зимска рамноденица сепак почнува да закрепнува и да се враќа со новото искачување на сонцето на небото. За тоа во тие архаични обреди, барем според некои сведоштва на европските конквистадори (ако со тоа не си ги аминуваат сопствените злосторства) Ацтеките, кои тие ги уништиле, ваделе живи срца од младичи и девојки за да му се додворат на врховното божество да не завладее вечен мрак. И сето тоа пред да се појави Христос, кој му објави на човекот: „Јас сум светлина на светот“.
Да. Е, сега веќе ти е јасно, драг читателу, зошто раѓањето на Богомладенецот, според тврдењето на некои антрополози, е поместено назад од пролет во зима, и тоа, парадоксално за христијанството, во периодот на римските Сатурналии. А тоа била, според нив, една интелигентна досетка на прахристијаните, кои во крвожедната империја на Нерон и Калигула биле масовно прогонувани и убивани. А тие за да се спасат колку-толку го поместиле раѓањето на Христос во време на нивниот најголем пагански празник. И тоа држи, нели, драг читателу. Па, во тој контекст и она на апостол Павле дека државата е благослов од Господ, за што тој е најмногу напаѓан, е речено во таа смисла. Ништо повеќе. Тоа е нашето објаснување. Така. Но сега да се вратиме на почетокот во камената пештера, новата обожествена Алтамира, во која Марија од Назарет го раѓа Богомладенецот меѓу добитокот сместен во неа. Сега пред нас е сликата на првите, благословени од небото, сведоци на тоа космичко откровение. А тоа се: животните, ангелите, пастирите и мудреците од Исток. Фасцинантно, пак, во сето тоа е тоа што и пред ангелите први во прегратката на Марија од Назарет го виделе и поздравиле Богомладенецот животните (коњот, кравата, магарето…), кои спокојно пребивале во пештерата. А сум размислувал, драг читателу, зошто, имено, тие се благословени први да го видат и поздрават него, дури и пред ангелите. И тоа е фасцинантно. Можеби тоа најубаво го разбрал богообразниот со јуродива душа Франческо од Асиза, најголемиот пријател на животните, птиците и елементите што ја формираат сликата на природата и космосот: ветерот, водата, дрвјата, камењата, бубачките итн., на кои тој им се обраќал како на браќа и сестри. Да. Во една своја песна, рака под рака со Франческо јас го примив откровението во кое ги видов во свето озарение животните до врвот полни со Бог, но несвесни за него. А може лично и Бог, Отецот, им ја дал таа привилегија имено на животните, добитокот, да го видат први најубавото од сите откровенија, затоа што нив ги видел како најневини и најбожествени, дури повеќе и од ангелите. Да. И сега тука, драг читателу, асоцијациите и аналогиите во врска со тоа ќе нѐ одведат далеку назад кон архаичните магиски цивилизации за да го објасниме феноменот. Нѐ водат кај Сумер, Асировавилонија на бреговите од Тигар и Еуфрат во која ги гледале оние чудни бикови со крилја, далеку пред грчкиот Пегаз, што личи наспроти нив на митолошки кич. Да. И тие сумерски крилести бикови не се ништо друго туку некој вид на префигурација на ангелите во рајот. И тоа е многу веројатно.
А ако не се префигурација, тогаш се нивна аналогија, производ на архаичниот човек за светото кое допрва надоаѓа и ќе дојде. А во прилог на сето тоа зборува и фактот на шифрата вглобена во зборот архангел, кој допатувал во Библијата кај Евреите од Сумер, како што тврди и големиот ерудит Соломон Ренак во неговата антологија на светската уметност од праисторијата до денес. Архангелот, имено, кој дошол со лилијата, Гаврил, во Назарет пред Марија што го зачнала од неа како симбол на Светиот Дух Богомладенецот Христос. Впрочем, да ја дополниме аналогијата на тој план со Сумер, од него во ветената земја Ханаан дошол и Авраам, основач на еврејската монотеистичка религија на Стариот завет. А по аналогија на сето ова веројатно и во Месопотамија крај Тигар и Еуфрат некој од раскрилените бикови ја имал во магиските обреди улогата на архангел, што го одделувала од другите негови раскрилени свети браќа. Итн.
А ние сме уште на почетокот, драг читателу, на раѓањето на младенецот Христос. А тука е, се разбира, и времето во кое е роден тој, неговото етичко и морално поведение. Времето кога всушност се поставува граничната линија меѓу старата и новата епоха, пред и по нашата ера. Но времето на таа линија е драматично; мрачно каиноавелско време во кое по оној кобен пранастан Каин повторно го убива Авел, убивајќи ја така невиноста во светот. Тоа е времето во кое во Ерусалим владее суровиот еврејски цар Ирод, кој откако ја дознал веста за раѓањето на Спасителот, за да го убие него ги заклал сите витлеемски деца на возраст од една до две години, но не успева во тоа, бидејќи Богомладенецот со Марија, Јосиф и ангелот е веќе на пат за Египет. А многу подоцна, кога Христос наполнува 30 години и веќе нашироко ја проповеда Радосната вест, Ирод го затвора Јован Крстител, кој го исправал во пустината патот за Господ и го крстил Спасителот во реката Јордан. А потоа во затворот тој по наговор на неговата соблазнителна поќерка Саломе наредува, за нејзин ќеф, да му се пресече главата на светителот со која таа танцува на развратната царска гозба. Да. А сега, како и многу други пати, знаеш, драг читателу, не можам а да не повлечам кај што има посебно од Библијата, судбинска аналогија со Македонија и Македонците. Имено, сакам да речам дека судбината на Крстителот со неговата пресечена глава и танцот со неа на Саломе е еден вид профетска префигурација на нашата судбина во врска со западната иродовска цивилизација на бриселска ЕУ, која ни ја пресече идентитетската глава и го одигра во Преспа, Атина и Брисел во улогата на новата Саломе својот крвав танц со неа. Да. Оваа дигресија, која изгледа дека штрчи во темата, а не штрчи, не можев да ја одбегнам покрај другото и затоа што цивилизациската ситуација од времето на Ирод во кое е роден Христос до денес не е променета. Иста е. Временските циклуси како во ведскиот кармизам само ја преповторуваат неа, како да не успеала мисијата на Христос за која дошол на земјата во проколнатото човештво, освен кај поединци, индивидуи, кои се напоиле со неа и пловат како и тој против струјата на злото. Достоевски и Ниче го разбираат најубаво тоа безбожништво на светот што го загубил Бог без кој сѐ е дозволено отаде границата на доброто и моралниот закон за кој и Кант потроши еден цел том и повеќе хартија.
Доаѓањето на Христос во човештвото не е случајно, не е инцидентно откровение. Тоа е предвидено и се вклопува во планот на Отецот за спас на паднатиот човек, но за чиј пад и тој не е невин, а за сето тоа, како што се гледа, страда од Светото тројство само Синот, најнежниот и најранливиот негов елемент. И она што збунува и што е посебно фасцинантно со мисијата на земјата на Христос по неговото раѓање, тоа е мистичната теорија на предестинацијата според која Господ уште пред да го создаде светот ја одредил до детаљ судбината на сите свои созданија во времето сѐ до зад просторите на вечноста. Тоа е што се однесува до судбината на индивидуите, но покрај тоа исто така и до судбината на народите.
Архипример за тоа може да служи и судбината на Македонците, речиси христолика до крај и во многу нешта, пред сѐ со многуте искушенија и голготи слична на страдалничката судбина на Христос. А за тоа и таквата предестинација како футуристички божји концепт во кој цврсто верувал и Калвин, концепт што е аналоген на индиустичкиот кармизам во некои елементи, говорат и старозаветните пророци, посебно Даниел, Исаија и Еремија. И она што е фасцинантно во тоа, тоа е фактот што кај нив е раскажан животот на Христос од самото негово раѓање во Витлеем, па до неговото распетие на Голгота, воскреснувањето и вознесението потоа. И старозаветните пророци во улогата на Шехерезада таа возбудлива приказна за Христовиот живопис ја раскажуваат 7/8 столетија пред да почне таа во минато време, како да се случила и завршила веќе. Така, на пример, за илустрација еве како Исаија зборува за мигот кога го водат Христос на Голгота, мачејќи го по патот: „Го измачуваа, а тој оставаше, и не ја отвори својата уста. Го одведоа како јагне на колење; како овца нема, пред оние што ја стрижат, не ја отвори својата уста. Со сила и со суд се ослободија од него, и кој ќе го искаже неговиот род? Да, од земјата на живите го отстранија него, за гревовите на неговиот народ го ранија на смрт.“ (Исаија 53:7-9) Итн. И пак и тука, драг читателу, и во овој фрагмент можеме да согледаме некоја битна аналогија со Македонија и Македонците судбински христолики докрај. Македонците кои во оваа сурова цивилизација, како што гледаме, како и Христос од неа се одбрани за клање. Нешто што се случува интензивно посебно од Букурешт 1913 до денес и којзнае уште до кога. А финалето на тој колеж на цел еден најневин и од Господ најблагословен народ во Европа со неговата идентитетска смрт се случи во Преспа 2018.
Доволно. Христос е најголем космички настан. Тој доаѓа на земјата како космичка енергетска струја, како засилено космичко зрачење за обнова на човештвото, вестител на неговата ренесанса. Тој дојде во светот, меѓутоа не да се расфрла со големината на космичката слика што ја носеше во и со себе, знаејќи дека таква нејзината монументалност не може да ја прими и разбере човекот, па затоа се одлучи неа да ја втисне, насели и проектира во малите и наизглед неважни нешта, како што е тоа, на пример, полското цвеќе или зрната песок за преку нив да ги покаже божјите откровенија. Тоа го сфатиле некои мистичари од типот н Беме, Мајстер Екхарт, Блејк и некои други, како и поетите на суфизмот; Руми, Хафиз и другите. За мене најфасцинантната проекција на големата божја, космичка слика вглобена во ситните земни нешта, како што се тоа, на пример, синаповото зрно и зрното бисер во кои се огледува и според Христос Божјото царство, ја наоѓам збито изложена во едно генијално четворостишие на Блејк, кое гласи: „Да го видиш Светот во Зрнцето Песок,/ Небото во Дивиот цвет, / Да го држиш бескрајот на дланката од раката/И вечноста во само еден саат…“ Тоа е она што сакал покрај другото да му го каже Христос на човекот, кој заборавил на елементарната радост да ја открива божјата слика, Небесното царство во ситните нешта.
(продолжува)
