Хемикалии што се користат во телевизиските екрани, лаптопите и паметните телефони се пронајдени во ткивата на загрозените морски цицачи, вклучувајќи ги и нивните мозоци, според ново научно истражување, кое експертите го опишуваат како сериозно предупредување за влијанието на електронскиот отпад врз океаните. Станува збор за течни кристални мономери (ЛЦМ), клучните компоненти на екраните што го регулираат преминувањето на светлината и овозможуваат прикажување слики на модерните екрани. Поради големата примена, овие хемикалии постепено се шират во животната средина и веќе се пронајдени во воздухот во затворени простори, домашната прашина и отпадните води што завршуваат во крајбрежните екосистеми.
Иако претходните истражувања укажуваа на можни здравствени ризици за луѓето и водните организми, сè уште не беше јасно како овие супстанции се шират низ морскиот синџир на исхрана и колку влијаат на големите предатори. Тим на научници предводен од истражувачот Бо Лианг анализирал примероци од ткиво од индопацифички грбави делфини и морски свињи без перки од Јужно Кинеско Море, важно живеалиште за овие загрозени видови. Примероците биле собрани помеѓу 2007 и 2021 година, а анализирани биле масното ткиво, мускулите, црниот дроб, бубрезите и мозокот на животните.
Вкупно 62 соединенија од групата ЛЦМ биле пребарувани во примероците, а истражувањето покажало дека поголемиот дел од регистрираната контаминација е составен од четири хемиски соединенија. Според заклучоците на авторите, најголемиот дел од овие супстанции веројатно доаѓа од телевизиските и компјутерските екрани, а помал дел доаѓа од паметните телефони. Иако се очекувало хемикалиите најмногу да се акумулираат во масното ткиво, научниците биле изненадени од откривањето на нивните траги и во други органи, особено во мозокот, што укажува на можен невротоксичен ризик. Лабораториските тестови покажаа дека одредени соединенија на ЛЦМ може да ја променат активноста на гените поврзани со поправка на ДНК и клеточна делба во примероци од клетки на делфини, што укажува на потенцијално штетно влијание врз здравјето на морските цицачи.
Интересно е што нивоата на овие хемикалии порано се зголемуваа, но откако производителите се префрлија на понови ЛЕД-технологии во телевизорите тие почнаа да опаѓаат. Авторите на студијата предупредуваат дека резултатите претставуваат повик за будење и бараат дополнителни истражувања и построга регулација на електронскиот отпад.
