Трета рунда преговори во Абу Даби за мирно решение на конфликтот во Украина
- Состанокот, кој започна на 4 февруари, се одржува под американско посредство, со цел да се постигне дипломатски исход што би го направил бесконечниот конфликт барем формално тргнат од борбените линии
Во Обединетите Арапски Емирати продолжи втората сесија од трилатералните мирни преговори меѓу Украина, Русија и САД, кои се обидуваат да најдат излез од речиси четиригодишниот конфликт што ја потресе Европа од 2022 година.
Состанокот, кој започна на 4 февруари, се одржува под американско посредство, со цел да се постигне дипломатски исход што би го направил бесконечниот конфликт барем формално тргнат од борбените линии.
Тек на актуелните преговори: Продуктивно, но далеку од суштински исчекор
1. Прв ден: Конструктивно, но без пресврт
На првиот ден од вториот круг, украинската делегација, предводена од Рустем Умеров, ги опиша разговорите како „суштински и продуктивни“, насочени кон конкретни прашања и практични решенија, но без значајни пробиви околу клучните разлики.
Москва, пак, иако ја нарече атмосферата „позитивна“, не се откажа од својата најтврда позиција дека без решавање на територијалните прашања – особено статусот на Донбас – не може да се разгледува мирен договор.
2. Втор ден: Работни групи и синхронизација
Во текот на вториот ден, страните продолжија со тристрани консултации, работни групи на теми и обиди за синхронизација на позиции, но сè уште без видлив напредок кон конечен договор.
Американскиот тим, предводен од специјалниот претставник Стив Виткоф заедно со други американски посредници, продолжува да ги поттикнува двете страни за реални резултати, иако висок претставник на САД го оценил текот како „добро што има интеракција, но преговорите сами по себе не се доволен прогрес“.
Главни пречки за напредок: Територијата, безбедносните гаранции и статусните прашања
Преговорите се соочуваат со најголеми тешкотии околу:
– Територијалниот интегритет: Украина останува цврста во ставот дека нема да прави доброволни територијални отстапки, што е црвена линија што ја повторува и претседателот Володимир Зеленски.
– Донбас и окупираните области: Русија инсистира Украина да ги повлече своите сили од делови на Донецк и Луганск што не се под нејзина контрола, како услов за каков било договор.
– Безбедносни гаранции: Киев бара гаранции од Западот што би го штителе од идни руски напади, додека Москва е против постоење на западни војници на украинска територија.
Дополнително, во дебата се и прашања како статусот на нуклеарната централа Запорожје, моделот на демилитаризација на критична инфраструктура, размена на затвореници и евентуално ново енергетско примирје.
Напредокот околу овие теми сè уште е ограничен, а аналитичарите предупредуваат дека без крупни компромиси од двете страни, разговорите може да завршат само со „замрзнување“ на конфликтот како статус кво.
Воени дејства и политички контекст
1. Борбите на фронтот продолжуваат
И додека разговорите се одвиваат, конфликтот на терен не е замрзнат: официјални извештаи велат дека руските напади врз украински градови и критична инфраструктура продолжуваат, вклучувајќи и масовни удари со дронови и ракети што предизвикаа жртви и нови разрушувања.
2. Најавена размена на војници
Еден од ретките конкретни договори што може да произлезат од овие разговори е најава за нова размена на воени заробеници, што украинскиот претседател Зеленски го оцени како важен практичен чекор кон градење доверба меѓу страните.
3. Двете страни најавија дека ќе продолжат со дискусии и во следните денови, со надеж од страна на САД дека разговорите постепено носат „мал напредок“
Сепак, сѐ уште не се гледаат конкретни знаци дека Москва и Киев се подготвени да направат големи отстапки по најспорните прашања на територијата и безбедноста, што значи дека исходот од преговорите останува неизвесен.
Реалистични очекувања и долгорочни пречки
И покрај тешката стратегиска динамика и речиси предвидливи позиции на ќор-сокак, оваа рунда на преговори во Абу Даби повторно ја открива дилемата:
– ако една страна отстапи, може да се отвори пат кон договор;
– ако конфликтот продолжи без компромис, можеби ќе се реши со воена сила;
– или ќе остане „замрзнат конфликт“, со постојани преговори без суштински резултат.
Овие разговори покажуваат дека меѓународниот притисок продолжува, но клучните разлики остануваат непроменети, што ја компликува вербата во постигнување „побрз мир“. Р.С.
