Меѓународниот олимписки комитет (МОК) донесе одлука со која им забранува на трансродовите жени и спортистите со разлики во развојот на полот (DSD) да се натпреваруваат во женската категорија на Олимписките игри, почнувајќи од Летни олимписки игри 2028 во Лос Анџелес и на сите идни изданија.
Претседателката на МОК, Кирсти Ковентри, изјави дека одлуката е донесена со цел да се заштити фер натпреварувањето, нагласувајќи дека „не би било фер биолошките мажи да се натпреваруваат во женската категорија“.
Според новите правила, сите спортисти кои ќе сакаат да настапуваат во женска конкуренција ќе мора да поминат еднократен скрининг за SRY генот – ген поврзан со одредување на биолошкиот пол. Тестирањето ќе се врши преку едноставен и ненаметлив метод, како брис од образ или примерок од плунка.
МОК наведува дека политиката е заснована на научни докази и препораки од медицински експерти, со цел да се зачуваат фер играта, безбедноста и интегритетот на женскиот спорт. Според организацијата, дури и мали биолошки разлики можат да бидат пресудни во елитните натпревари.
Прашањето за учество на трансродови спортисти и лица со разлики во развојот на полот во женска конкуренција е актуелно повеќе од една деценија. Во Летни олимписки игри 2020, новозеландската кревачка на тегови Лорел Хабард стана првата трансродова жена што настапи на Олимписки игри по транзиција.
Меѓу познатите случаи на спортистите со разлики во развојот на полот е и јужноафриканската атлетичарка Кастер Семења, двократна олимписка шампионка на 800 метри на Летни олимписки игри 2012 и Летни олимписки игри 2016.
Во образложението, МОК наведува дека спортистите кои поминале машки пубертет имаат значителни физички предности – од околу 10–12% во трчање и пливање, до над 20% во дисциплини како фрлање и скокање, па и повеќе во спортови со експлозивна сила.
Организацијата истакнува дека присуството на SRY генот е сигурен показател за биолошкиот развој и затоа го смета за најсоодветен метод за проверка на подобноста.
Новата политика се однесува исклучиво на елитниот спорт и се очекува да биде прифатена од сите меѓународни спортски федерации.
Одлуката предизвика поделени реакции. Организацијата „Секс метарс“ (Sex Matters) ја поздрави како чекор кон заштита на женскиот спорт, додека „Дсдфимејлс“ (Dsdfamilies) изрази загриженост дека правилата може да имаат негативни последици врз спортистите со разлики во развојот на полот и побара поголема чувствителност во нивната примена.
