Фото: Пиксабеј

Поради нивниот етос „водете љубов, а не војна“, бонобата во светот на мајмуните се познати како „кул хипици“, за разлика од нивните воинствени братучеди шимпанзата, но една нова студија сугерира дека репутацијата не е целосно оправдана. Научниците во шеснаесет европски зоолошки градини го следеа агресивното однесување кај 22 групи боноба и шимпанза, двата вида што генетски се најблиски до луѓето. Тие следеа судири, удари, каснувања, шлаканици и газења, а статистиката не покажа разлика меѓу двата вида во стапката на агресивно однесување, без разлика дали станува збор за физички контакт или за закани без контакт. Разликата е евидентирана во насоката кон која е насочено агресивното однесување.
Кај шимпанзата, агресивното однесување првенствено доаѓаше од мажјаците и беше насочено и кон мажјаците и кон женките. Од друга страна, женските боноба се покажаа како значително поагресивни од женските шимпанза. И женските и машките покажаа агресија кај бонобата, а таа првенствено беше насочена кон машките.
– Што се однесува до системите за доминација, кај шимпанзата е патријархална. Мажјаците се поврзуваат едни со други – во конфликти во рамките на групата и против други заедници на шимпанза – и се борат за меѓусебна супериорност – рече Емил Брајон, докторанд по однесување и когниција на животните на Универзитетот во Утрехт.
Шимпанзата исто така покажуваат агресија кон женките во спорови околу пристапот до ресурси или за да ги принудат да се парат. Со бонобата, ситуацијата е обратна. Бонобата се матријархални. Женките се социјални и се поврзуваат. Тие исто така се натпреваруваат за ресурси, но не покажуваат агресија едни кон други.
– Машките боноба може да имаат корист од статусот на нивните мајки во пристапот до ресурси, но покажуваат помала агресија кон женките отколку шимпанзата. Мажјаците сè уште покажуваат агресија едни кон други во слична мера како шимпанзата. Тие не се „хипици“. Иако имаше разлики во нивоата на агресија во рамките на групите на двата вида, бонобата се покажаа како најагресивни и најмалку агресивни меѓу набљудуваните групи. Потеклото на перцепцијата за хипи-бонобата е вкоренето во неколку елементи. За разлика од шимпанзата, тие одржуваат претежно мирни односи со соседните групи, никогаш не убиваат членови на сопствената група или го прават тоа исклучително ретко – еден таков случај е регистриран во 2025 година – и ги решаваат социјалните тензии со социосексуално однесување – објасни Брајон.
Шимпанзата живеат во 21 земја низ екваторска Африка, додека бонобата живеат исклучиво во Демократска Република Конго. И двата вида се еднакво поврзани со луѓето и делат приближно 98,8 проценти од нашиот геном. Нивната еволутивна линија се разликува од линијата што довела до луѓето пред околу седум милиони години.