Историја на духовно, религиско и црковно одржување на македонскиот идентитет
- Прашањето за автокефалноста на МПЦ-ОА не е само канонско и црковно прашање туку и суштинско национално прашање. Тоа е тесно поврзано со правото на самоопределување, со зачувувањето на идентитетот и со историската борба на македонскиот народ за признавање и достоинство. Автокефалноста ги симболизира духовната зрелост и историската континуитетност на црквата, но истовремено е и знак на државност, културна самостојност и национална слобода
Охридската архиепископија не е само институција во канонскиот поредок на православието – таа е жива метафора за духовната независност и културната самобитност на македонскиот народ. Во нејзините темели е втисната меморијата на светите Климент и Наум, на словенската писменост и богослужба, на вековната борба за македонска духовна и национална самостојност. Затоа, секое ограничување врз нејзиното име или јурисдикција не е административен чин, туку директен удар врз историската меморија и врз чувството на континуитет што го поврзува минатото со сегашноста. За македонската дијаспора, пак, црквата е повеќе од храм – таа е живо светилиште на јазикот, песната и обичајот. Во парохиите низ Европа, Америка и Австралија се чува не само верата, туку и културната нишка што го поврзува народот со неговите корени. Таму им се пренесува македонската духовна меморија на нови генерации, таму се одржува чувството на припадност и идентитет. Затоа, губењето на јурисдикцијата врз дијаспората би значело прекин на еден од најважните мостови што ја поврзуваат татковината со светот. Условите поставени од Фанар не се само административни барања – тие се длабоко идентитетски и симболички.
Македонската православна црква – симбол на духовна независност и национална самостојност
Македонската православна црква–Охридска архиепископија (МПЦ-ОА) претставува жив наследник на славната и древна Охридска архиепископија, која уште од 11 век се издигнала како еден од најзначајните духовни и културни центри на словенскиот свет. Таа не била само црковна институција, туку вистинска школа на духовност, писменост и културна самобитност, каде што се обликувал идентитетот на цели народи и се ширела светлината на христијанството меѓу словенските племиња.
Со векови Охридската архиепископија ја чувала и пренесувала традицијата на светите Климент и Наум – учениците на светите браќа Кирил и Методиј – кои ја втемелија словенската писменост и богослужба на разбирлив јазик. Нивната мисија не била само религиозна туку и културна и национална: тие ја вкоренија македонската духовна меморија во темелите на европската цивилизација. Преку нивното дело, Охрид станал симбол на духовна независност и културна самостојност, а македонскиот народ добил своја светлина во историјата.
Денес прашањето за автокефалноста на МПЦ-ОА не е само канонско и црковно прашање туку и суштинско национално прашање. Тоа е тесно поврзано со правото на самоопределување, со зачувувањето на идентитетот и со историската борба на македонскиот народ за признавање и достоинство. Автокефалноста ги симболизира духовната зрелост и историската континуитетност на црквата, но истовремено е и знак на државност, културна самостојност и национална слобода.
Македонската православна црква–Охридска архиепископија денес стои како мост меѓу минатото и иднината: таа е чувар на вековната традиција, но и сведок на современата борба за признавање и рамноправност во православниот свет. Нејзината автокефалност е духовна потврда дека македонскиот народ има право да ги живее својата вера, култура и историја во полнота, без посредници и без условувања. Р.Н.М.
