Целите на САД во Иран во голем дел се постигнати, во најава контролирана деескалација според утврден план
- Наместо долготрајна интервенција, каква што дел од политичките кругови во САД и Израел споменуваа како можна цел, Трамп се позиционира со концепт на „најбезболна промена“. Според неговата визија, силниот, но краткотраен удар треба да ги поткопа сегашната структура и
режим на моќ во Техеран и да отвори простор за појава на поумерено и прагматично раководство, кое би било подготвено за соработка
со Вашингтон
Поранешниот американски претседател Доналд Трамп оценува дека со операцијата „Епски бес“ веќе во голема мера ја постигнал стратешката цел, односно сериозно ослабување на капацитетите на Иран и создавање нова рамнотежа што ќе овозможи политичко решение под услови поволни за Вашингтон.
Во изјава за Аксиос, Трамп посочи дека има „неколку излезни опции“ од тековната воена кампања, нагласувајќи дека од самиот почеток ја замислил како кратка, прецизна и насочена кон конкретни цели.
– Можам да продолжам и да ја преземам целата работа или да ја завршам за два или три дена и да им порачам на Иранците: „Ќе се видиме повторно за неколку години ако почнете повторно да ги обновувате вашите нуклеарни и ракетни програми“ – изјави тој.
Според извори блиски до неговиот тим, ваквиот пристап е дел од поширока стратегија што комбинира ограничен воен притисок со отворена врата за дипломатија. Иако нуклеарните разговори во Женева пропаднаа, Трамп сигнализира дека дипломатскиот канал не е затворен, туку дека ќе се води од позиција на сила.
План за најбезболна трансформација
Наместо долготрајна интервенција, каква што дел од политичките кругови во САД и Израел споменуваа како можна цел, Трамп се позиционира со концепт на „најбезболна промена“. Според неговата визија, силниот, но краткотраен удар треба да ги поткопа сегашната структура и режим на моќ во Техеран и да отвори простор за појава на поумерено и прагматично раководство, кое би било подготвено за соработка со Вашингтон.
Во домашниот политички контекст, Трамп се соочува со притисок, вклучително и од дел од својата МАГА-база, да избегне нова долга воена ангажираност на Блискиот Исток. Токму затоа, според аналитичарите, неговата реторика за брз завршеток на операцијата и јасни услови за идни односи претставува обид да се покаже дека сè се одвива според однапред утврден план.
Дали сè оди според замислата на Вашингтон?
Трамп како клучни причини за почетокот на ударите ги наведе неуспешните преговори што ги водеа неговите пратеници Стив Виткоф и Џаред Кушнер, како и, како што рече, „децениското однесување“ на Иран на глобалната сцена. Тој откри дека при подготовката на говорот со кој го најавил нападот, побарал детална листа на сите напади поврзани со Иран во последните 25 години, што, според него, дополнително ја зацврстило одлуката за акција.
Во неговиот наратив, операцијата не претставува почеток на нова долга војна, туку кулминација на стратегија со јасна цел во која има демонстрација на решителност, привремена воена доминација и создавање услови за политичка трансформација во Иран.
Со пораката дека на Техеран ќе му бидат потребни години за да закрепне од ударите, Трамп сугерира дека клучната фаза е завршена и дека следниот чекор може да биде контролирана деескалација, односно процес што, според неговите зборови, треба да доведе до поумерен и кооперативен Иран, подготвен за нов почеток во односите со Вашингтон. Р.С.
Техеран тврди дека и натаму возвраќа на нападите од САД и Израел
Иран најавува жестока одмазда по смртта на Хамнеи, Трамп предупредува на „невидена сила“
Иранската елитна Револуционерна гарда најави дека ќе започне „најжестока офанзивна операција“ во историјата на Исламската Република Иран, како одговор на американските и израелските напади во кои, според наводите, загинал врховниот лидер Али Хамнеи, како и низа други највисоки државни функционери.
Техеран тврди за почеток на „шести бран одмазднички напади“
Техеран соопшти дека веќе извршил ракетни и беспилотни напади врз 27 американски воени локации во регионот, како и врз израелски цели, меѓу кои и воздухопловната база Тел Ноф и воени објекти во Тел Авив. Овие тврдења засега не се независно потврдени.
Иранската револуционерна гарда (ИРГЦ) објави дека станува збор за шести „бран“ одмазднички напади и дека операциите ќе продолжат. Во соопштение пренесено од државните медиуми се наведува дека „сирените за воздушна опасност нема да замолкнат“ на израелска територија и во американските бази во регионот.
Закани за „најжестока офанзива во историјата“
Корпусот на чуварите на исламската револуција дополнително предупреди дека „најжестоките офанзивни операции во историјата на оружените сили на Исламската Република Иран“ тукушто се подготвени и ќе започнат наскоро.
Иранската влада оцени дека нападите претставуваат „големо злосторство“, кое нема да остане без одговор и дека ќе отвори „нова страница во историјата на исламскиот свет“. Врховниот совет за национална безбедност, пак, порача дека заедничките американско-израелски акции ќе предизвикаат „масовно востание против светските угнетувачи“, додавајќи дека Иран и неговите сојузници ќе излезат „поотпорни и поодлучни“.
Трамп со остра порака до Техеран
Во меѓувреме, американскиот претседател Доналд Трамп преку својата Социјална мрежа за вистина испрати директно предупредување до Иран.
Тој наведе дека Техеран најавил силен напад, „посилен од кој било досега“, и порача дека доколку Иран продолжи со офанзивата, САД ќе возвратат „со сила каква што досега не е видена“.
Ескалацијата на тензиите на Блискиот Исток дополнително ја продлабочува регионалната нестабилност, а меѓународната заедница повикува на воздржаност и итна деескалација на конфликтот. Состојбата на теренот останува неизвесна, додека размената на закани и напади продолжува. Р.С.
