Фото: ЕПА

Силен европски отпор за „францускиот предлог“ за иднината на ЕУ

  • Планот на Макрон за економската иднина на Европа заснована врз определбата за купување европски производи наидува на силен отпор во ЕУ, пред сѐ од Германија и Италија. На францускиот претседател ќе му биде тешко да ја придобие новата моќна двојка во Европа, особено имајќи предвид дека тој во ЕУ се смета за функционер во заминување, без суштинска моќ, бидејќи неговиот мандат завршува за нешто повеќе од една година. Ќе биде ли нешто слично и за Македонија?

Емануел Макрон има амбиција да промовира и „француски предлог“ како некаква „француската визија“ за економската иднина на Европа на утрешниот состанок на европските лидери во Белгија, но Германија и Италија веќе се скептични во однос на големите планови на францускиот претседател, при што се усогласуваат меѓусебно во нивните гледишта за европскиот блок додека собираат поддршка за поинаква агенда, со поголем акцент на слободната трговија и трговијата, пишува угледниот медиум „Политико“.
Планот на Макрон споделен со претседателката на Европската комисија, Урсула фон дер Лајен, и со претседателот на Советот, Антонио Кошта, за време на разговорите во Елисејската палата минатата недела, предвидува Европа да има повисоки јавни инвестиции, намалена зависност од трговските партнери, диверзификација, посилна поддршка за домашната индустрија преку кампањата „Купувајте европски производи“ во јавните набавки и помалку бирократија.

Мерц и Мелони бараат поттик за европската индустрија, се шири таборот против плановите на Макрон

Германскиот канцелар Фридрих Мерц и италијанската премиерка Џорџа Мелони веројатно нема да се согласат. Тие во последните недели јасно ставија до знаење дека се залагаат за пристап што би се обидел да ја поттикне европската индустрија – но со помалку протекционистички призвук за да се избегне отуѓување на потенцијалните трговски и инвестициски партнери.
– Мораме повторно да ја направиме нашата економија конкурентна. Сега мора да го смениме овој тренд – им рече Мерц на германските пратеници кон крајот на јануари, жалејќи се што Европа сѐ повеќе заостанува зад САД и Кина.
Естонија, Финска, Летонија, Литванија, Холандија и Шведска се уште поексплицитно против плановите на Франција во кампањата „Произведено во Европа“. Тие предупредија за нивната позиција во заеднички документ споделен пред повлекувањето на лидерите дека притисокот за европски преференции ризикува „да ги оддалечи инвестициите од ЕУ“.
На Макрон ќе му биде тешко да ја придобие новата моќна двојка во Европа, особено имајќи предвид дека францускиот претседател во ЕУ се смета за функционер во заминување, без суштинска моќ, бидејќи неговиот мандат завршува за нешто повеќе од една година.
– Вие сте силни во Брисел колку што сте и дома. Да бев Макрон, ќе бев загрижен од зголемената соработка меѓу Мерц и Мелони – рече еден дипломат од ЕУ, истакна дипломатски извор на „Политико“.

Заедничките приоритети на Германија и Италија нагласени во официјален документ

Минатиот месец Германија потпиша документ со Италија во кој ги наведува нивните приоритети за самитот, поддржувајќи помек став за европските преференции, кој го применуваат само на „клучните и основни стратешки сектори“.
Берлин дополнително ги истакна своите приоритети во друг документ за позицијата дистрибуиран пред состанокот, кој се фокусира на намалување на регулативата и олеснување на компаниите да нудат услуги преку границите за продлабочување на единствениот пазар. Не се споменуваат мерките „Произведено во Европа“ поддржани од Франција.
– Кога станува збор за визијата на Франција за стратешка автономија на ЕУ, земјите како Италија и Германија – водечките индустриски и трговски сили во Европа, секако мора да бидат внимателни да не се поткопаат себеси и, со тоа, да ја поткопаат економската сила на ЕУ како целина – рече втор дипломат од ЕУ.
Таа разлика во ставовите повторно се најде во центарот на вниманието додека Европската комисија се бори да го финализира својот Закон за индустриски забрзувач, значајна мерка што ја води комесарот за индустрија Стефан Сежурне, близок сојузник на Макрон. Законот веќе беше одложен двапати поради несогласување околу неговите одредби „Произведено во Европа“.
Мелони, Мерц и белгискиот премиер Барт де Вевер организираат состанок пред самитот со над десетина земји со слични размислувања за да разговараат за приоритетите. Макрон беше поканет, но ја немаше прифатено поканата, според национален функционер запознаен со планирањето на средбата. Р.С.


Разидувања и во односот кон САД

Мерц и Мелони претпазливи, Макрон со кренат гард

Најновиот обид на Макрон да направи промени произлегува од трансатлантскиот спор околу заканите на американскиот претседател Доналд Трамп за заземање на Гренланд. Иако тензиите со Вашингтон се намалија, Париз верува дека Брисел не смее да го спушти гардот и оти треба целосно да ја прифати „европската независност“, како што рече лице од придружбата на францускиот претседател.
Но дури и кога станува збор за справување со американскиот претседател Трамп, ставот на Макрон се чини дека се разликува од новото италијанско-германско партнерство. Мелони и Мерц имаат попретпазлив пристап, додека францускиот претседател, кој долго го нарекуваше Трамп пријател, сега јавно прифаќа поконфронтациски став.
– И Мерц и Мелони се помалку подготвени од Макрон да го налутат претседателот Трамп. Рим и Берлин се поизложени во однос на јавните набавки, особено во воената опрема, во споредба со Париз – посочува Алберто Рици, политички соработник во Европскиот совет за надворешни односи.
Италијанските функционери блиски до Мелони во последно време не кријат дека Мелони е позаинтересиран за зајакнување на врските со Германија отколку со Франција. Р.С.


Макроновата визија и европскиот отпор кон неа

И Македонија може веќе да му каже на Макрон поцврсто – не!

  • Обидот на Емануел Макрон да ја наметне својата визија за економската и политичката иднина на Европа сè повеќе наидува на отпор – и тоа не од маргинални актери, туку од клучни земји членки на Унијата. Германија и Италија, како најново моќно политичко јадро во Европа, јасно сигнализираат дека не се подготвени да ја следат француската агенда што комбинира економски протекционизам, централизација на моќта и идеолошки униформизам под европското знаме

Многу европски држави, особено северните и балтичките, во идеите на францускиот претседател Макрон во врска со перспективите на нова Европа гледаат ризик од затворање на европската економија, намалување на конкурентноста и, можеби најважно, ерозија на националната автономија во носењето одлуки. Отпорот кон Макрон, всушност, е отпор кон моделот на униполарна Европа – Европа управувана од центар на моќ, со унифицирани политики што често ги игнорираат специфичноста, историјата и волјата на националните држави.
– Во Брисел си силен колку што си силен дома – вели еден наш соговорник, цитирајќи свој колега дипломат, кој ја сумира суштината на проблемот.
Макрон, како претседател во заминување, со ослабена поддршка во сопствената земја, сè потешко ја продава својата визија како „европска нужност“.
– Тоа е уште еден доказ дека ни во ЕУ не постои автоматска легитимност на идеите само затоа што доаѓаат од Париз или од либералните елити од Брисел, вели нашиот соговорник – додавајќи дека „токму тука се отвора клучната паралела со Македонија!“

Која е клучната паралела со Македонија во овој контекст?

Имено, ако најголем дел од државите во ЕУ си дозволуваат отворено и гласно да ги одбијат идеите на Макрон затоа што не одговараат на нивните национални интереси, зошто Македонија би била исклучок?
– Таканаречениот „француски предлог“, наметнат како услов за европска интеграција, не е израз на европска солидарност, туку пример за асиметрична моќ. Тој не произлезе од волјата на македонските граѓани, ниту од демократски консензус, туку од надворешен притисок маскиран како европска неопходност. Како и во случајот со економските идеи на Макрон, и овде станува збор за модел што го релативизира суверенитетот на националната држава, ги става идентитетските и историските прашања под надворешен надзор и ја третира интеграцијата не како партнерство, туку како дисциплинирање – истакнува во разговорот нашиот соговорник, поентирајќи дека токму сега се отвора нов момент за едно пошироко преиспитување на идеите и иницијативите на Париз (поточно Макрон) за иднината на Македонија, која е принудувана да продолжи со отстапките за да се интегрира во ЕУ, кој додава дека „тие времиња поминуваат, Македонија треба да биде само стрплива“.

Суверенизмот како европска вредност, а не како антиевропејство

Важно е да се нагласи: Спротивставувањето на ваквите предлози не значи спротивставување на Европа. Напротив, тоа значи инсистирање на Европа на нациите – концепт што сè погласно се враќа во политичкиот речник на самиот Брисел, продолжува со објаснување на својата теза нашиот соговорник.
– Германија, Италија, скандинавските и балтичките држави не се антиевропски затоа што го одбиваат Макроновиот униформизам. Тие бараат Европа што ќе биде заедница на суверени држави, а не идеолошки проект воден од глобалистички елити. Истото право го има и Македонија – нагласува дипломатот од кариера.

Интеграција без самодеградација

– Македонија треба да тежнее кон интеграција во поголеми политички, економски и цивилизациски системи, но не по цена на самопоништување. Историјата покажува дека државите што влегуваат во сојузи со зачуван идентитет, самодоверба и јасно дефинирани црвени линии се оние што навистина напредуваат. Отфрлањето идеи што не носат просперитет, што ги загрозуваат суверенизмот и традиционалните вредности, не е радикализам – тоа е политичка зрелост, истакнува дипломатот што заради одредени околности инсистираше да остане анонимен.
Како што Европа сè поотворено го преиспитува правецот во кој ја турка Макрон, така и Македонија мора да научи дека нема „свети предлози“ што не смеат да се оспорат. Европската иднина не смее да биде условена со прифаќање модели што ги понижуваат државите и народите. Европа се менува. Македонија треба да го фати тој поволен политички ветер и да биде активен субјект што знае што прифаќа, а што јасно и достоинствено одбива!