НЕКОЛКУ СЦЕНАРИЈА ЗА СНАБДУВАЊЕТО СО ЕНЕРГЕНТИ ПО ЗАВРШУВАЊЕТО НА ВОЕНИОТ КОНФЛИКТ НА БЛИСКИОТ ИСТОК
- Постои зголемено убедување во и надвор од Блискиот Исток дека иако САД и Израел би можеле да ја прогласат војната за завршена во секое време, Иран ќе го има последниот збор за времетраењето на она што Меѓународната агенција за енергетика го опиша како „најтежок прекин во снабдувањето со нафта и гас досега“
Кога „Сауди Арамко“ неделава им соопшти на своите купувачи на нафта во писмо дека немаат јасна идеја кое пристаниште ќе го користат за априлскиот извоз, тоа откри нова реалност: Иран, а не САД, го држи клучот за повторно отворање на глобалниот енергетски пазар, објавува „Ројтерс“. Во писмото, испратено до купувачите на саудиска нафта низ целиот свет, се наведува дека тие можеби ќе добијат нафта од Црвено Море или, сепак, можеби ќе ја добијат од Персискиот Залив.
– Можеби би можел да се јавам во Иран за да дознаам кога ќе заврши оваа војна за да можам да ја добијам мојата нафта – рече еден редовен купувач на нафта по добивањето на писмото додека војната беснееше низ Заливот, а Иран го затвори Ормускиот Теснец.
Иран го има последниот збор за снабдувањето со нафта и гас
Коментарот одразува зголемено убедување во и надвор од Блискиот Исток дека иако САД и Израел би можеле да ја прогласат војната за завршена во секое време, Иран ќе го има последниот збор за времетраењето на она што Меѓународната агенција за енергетика го опиша како „најтежок прекин во снабдувањето со нафта и гас досега“.
Американскиот претседател Доналд Трамп постојано повторува дека САД се блиску до победа во брзоескалирачката војна, но неговите посочени временски рокови се движат од денови до недели.
Иран возврати на нападите на САД и на Израел врз него со истрелување дронови и ракети кон бродови во Ормускиот Теснец, ефикасно прекинувајќи го протокот на околу 20 отсто од глобалното снабдување со нафта и течен природен гас (ЛНГ) до рафинериите, петрохемиските и електроцентралите, како и енергетски интензивните индустрии низ целиот свет.
Американските безбедносни гаранции не се доволни за рестартирање на бродскиот сообраќај и производството на енергенти
Раководителите на компании од Блискиот Исток и нивните западни колеги предупредуваат дека ќе биде потребно повеќе од само американски гаранции за безбедност за да се рестартираат бродскиот сообраќај и производството, дури и ако борбите веднаш престанат.
Капацитетот на Техеран да произведува и распоредува евтини дронови значи дека Иран има способност да го наруши или парализира бродскиот сообраќај, што би можело да трае долго по изјавата на неговите напаѓачи дека борбените операции се завршени.
Трамп изјави дека САД би можеле да испратат воена придружба за да помогнат во обновувањето на сообраќајот низ Ормускиот Теснец и ги повика сојузниците да испратат воени бродови за да го обезбедат теснецот.
– Сепак, поморските придружби нема да успеат да го нормализираат сообраќајот освен ако САД и Израел не се договорат за услови со Техеран што вклучуваат запирање на нападите или заканите врз бродовите – изјави висок функционер на енергетската индустрија во Заливот, додавајќи дека неговите танкери ќе останат на местото сè додека Иран не гарантира безбеден премин.
Иран ќе настојува да покаже дека не е поразен
Доколку САД и Израел прогласат победа под услови што Иран не ги прифаќа, тогаш Техеран ќе сака да покаже дека не е поразен, со предизвикување повеќе нарушувања со мини и беспилотни летала, вели Нил Квилијам од аналитичкиот центар „Чатам хаус“.
Беспилотните летала исто така го погодија центарот за товарење нафта на ОАЕ во Фуџаира во саботата, само неколку часа откако САД погодија воени цели на островот Харг, каде што се наоѓа главниот терминал за извоз на нафта во Иран.
Иран испраќа порака дека нема безбедно пристаниште во овој конфликт и дека Вашингтон нема да ги контролира условите за ескалација, рече Хелима Крофт од „РБЦ Капитал“, поранешна аналитичарка на ЦИА, посочувајќи ја можноста за прокси-напади преку посредници од Јемен, во Ирак и на други места.
Јеменските Хути, сојузници на Иран, би можеле дополнително да ги зголемат влоговите за енергетската и бродската индустрија, а со тоа и за глобалната економија, со напаѓање на пристаништето Јанбу на Црвено Море во Саудиска Арабија, единствената моментална алтернативна рута за извоз на нафта во кралството.
Колапс во довербата
Кризата ја сруши довербата во рутите за снабдување со енергенти и ја разоткри слабоста на регионот во одбраната на својот енергетски систем, изјави советник за енергија на ирачката влада. Закрепнувањето ќе трае со месеци, а осигурувањето за пратките ќе биде поскапо и потешко да се најде поради перципираниот поголем ризик, додаде тој.
Иранските напади предизвикаа затворање на рафинериите во Саудиска Арабија, ОАЕ, Бахреин и Израел, предизвикувајќи зголемување на цените на нафтата и гасот за дури 60 отсто. Дури и брзото решавање на конфликтот би довело до недели нарушување на пазарот, велат аналитичарите, вклучувајќи ги и од „Морган Стенли“.
Глобалните нафтени компании можеби ќе се враќаат бавно во Заливот, одложувајќи го рестартирањето на одредени полиња и ризикувајќи оштетување на резервоарите, велат аналитичарите од „Рапидан енерџи“.
Затворањето на бродските линии, исто така ги принуди производителите да го намалат производството бидејќи повеќе не можат да ги извезуваат своите барели. „Арамко“ го прекина производството од две големи офшор полиња, Сафанија и Зулуф, намалувајќи го производството од најголемиот производител на ОПЕК за 20 отсто.
Кај вториот производител, Ирак, производството се намали за 70 отсто, додека во Обединетите Арапски Емирати, третиот производител на ОПЕК, производството се преполови, според аналитичарите.
Вкупното намалување на производството на нафта на Блискиот Исток сега изнесува од седум до десет милиони барели дневно или од седум до десет отсто од глобалната побарувачка, според процените на аналитичарите.
Катар целосно го прекина производството на течен природен гас, намалувајќи за 20 отсто од светските резерви од течен природен гас и им кажа на клиентите дека можеби нема да добијат товар до мај.
– Едноставно е – тоа е безбедност. Не можеме да ризикуваме животи – заклучува извор од нафтената индустрија. Р.С.
