Емануел Макрон / Фото: ЕПА

Со наметнување високи царини на остатокот од светот, американскиот претседател објавува војна со други средства, смета коментаторот на париски „Либерасион“. Најзачудувачки е што Франција, Европа и светот се изненадени затоа што „тоа е самата инкарнација на капиталистичкиот проект вратен во неговата најсурова, исконска фаза“

Какофонија во Европа за евентуални контрамерки по воведувањето на царините од страна на САД

„Капитализмот е војна!“ Ова е брутално потсетување на Доналд Трамп до забеганите и арогантни неолиберални елити, кои мислеа дека падот на Берлинскиот ѕид е синоним за победа и „крај на историјата“. Ова е неговата порака до сите оние што веруваа дека општеството на глобализирана трговија дефинитивно завладеа и надвладеа.

Макрон бара начини да одговори на американските царини

Емануел Макрон влегува во ќор-сокак. Соочен со „шок за меѓународната трговија“ предизвикан од американскиот декрет за генерализирање на царинските давачки од најмалку 10 отсто за увозот што пристигнува во САД и 20 отсто за европските производи, Макрон рече дека е „решен да не дозволи да се случи тоа, решен да брани и да заштити“. Но, како?
Ден по „ударот со чекан“ што го нанесе Доналд Трамп, Елисејската палата во средата итно организира кризен состанок со претставници на најизвозните и особено погодените сектори (аеронаутика, хемикалии, индустрија, земјоделство и лозарство, автомобили, луксуз итн.). Далеку од тоа да ги уверува, Макрон даде мрачна слика за комерцијалниот пресврт, загрижен за „масовното влијание (што) ќе влијае на сите сектори“. Особено затоа што тој ги предвидува „индиректните последици од овие движења“: исто така погодени, азиските земји би можеле „да ги пренасочат своите текови кон Европа“. И меѓу секторите што сè уште се ослободени, извршната власт се плаши од новите американски тарифни мерки за фармацевтски производи, дрво или полупроводници, „веројатно најмалку 25 отсто“, веќе предвидува Макрон.

Макрон повикува на здружување на европските сили против Трамп – повик за економски патриотизам

– За да ја одржиме рамнотежата на силите, сепак треба да останеме заедно – вели Макрон.
Оттука слегува и предупредувањето против искушението да се избегне американското оданочување.
– Најголемите ќе имаат тенденција да играат соло. Ако одговорот е да се направат итни отстапки и да се објават инвестиции за да се преговара за ослободувања, тоа е многу лоша идеја – реагираше промптно со изјава шефот на француската држава.
Тој исто така се заложи за суспендирање на инвестициите во САД „на одредено време“.
– Која би била пораката доколку европските играчи инвестираат во американската економија во моментот кога нè удираат- праша во јавноста Макрон.
Ова беше сигурно насочено кон Родолф Сааде, извршен директор на ЦМА-ЦГМ, третиот по големина светски бродосопственик, кој на почетокот на март во Овалната соба отиде да објави 20 милијарди долари инвестиции на американско тло. Но дали газдите ќе се покорат? Засега ништо не ги обврзува да го следат овој жив повик на Макрон за економски патриотизам.
Претседателот на Франција, Макрон, во четвртокот разговараше телефонски со Урсула фон дер Лајен и потсети на планот во две фази што го подготвува Европската комисија (ЕК). Првата салва, во врска со веќе решените американски даноци (особено за челикот и алуминиумот) се планира за средината на април. Втората салва, како одговор на декретот потпишан во средата од Трамп, треба да следува до крајот на месецот. Брисел може да извлече низа алатки: тарифни одговори, механизам против принуда, данок на дигитални услуги.
Во четвртокот наутро на РТЛ, владината портпаролка Софи Примас ја истакна можноста за „напаѓање на услуги“, вклучувајќи и „дигитални услуги што денес не се оданочуваат, на пример Гафам“. Доволно за да ги натераат Матињон и Елисејската палата да предупредат.
– Овие најави не се под одговорност на Париз, тоа не е француски туку европски предмет – вели владин советник.
Останува фактот дека „сите инструменти се на маса“, предупредува Макрон, кој сака да верува дека „унифициран одговор“ ќе доведе до „демонтирање на тарифите“. Без сигурност дека дваесет и седумте држави на ЕУ се подготвени да ги покажат своите мускули.


Јавно осудувајќи ја одлуката на американскиот претседател и нарекувајќи ја „брутална“, францускиот претседател Макрон ги собра претставниците на најекспонираните индустриски сектори во Елисејската палата, како и федерациите на работодавци, и повика на прекин на инвестициите во САД за време на преговорите. Но одговорот е тешко да се синхронизира онака како што замислува Макрон

Соочен со царините на Доналд Трамп, Емануел Макрон ги повикува француските индустријалци

„Синоќешните најави се шок, важно беше да се сретнеме“, објасни Макрон, осудувајќи ја „бруталната и неоснована одлука“ на неговиот американски колега, кој „не ги зема предвид дигиталните услуги“ во трговските нерамнотежи што ги осудува и сака да наметне дополнителни даноци од 20 отсто на европските производи.
Шефот на државата потсети дека „Франција не е најекспонирана земја: извозот во САД претставува 1,5 отсто од францускиот бруто-домашен производ (БДП). Тоа е 3 отсто за Италија, 4 отсто за Германија, 10 отсто за Ирска“. Но, тој не ги минимизираше несаканите ефекти од одлуката на Доналд Трамп.
Американската економија ќе претрпи „итно и огромно влијание“, се обиде да резимира Макрон, со „инфлација и пад на активноста“.
Глобалниот раст би можел да забави под 2 отсто, според „Оксфорд економикс“. Особено Кина и земјите од Југоисточна Азија, кои се уште посилно погодени од зголемувањето на американските царини, ќе бараат нови места надвор од САД, со ризик да предизвикаат ценовна војна. Сите очи сега се вперени кон Владата на Европа, односно кон Европската комисија (ЕК), која има контрола врз овие трговски прашања, за да се избегне оваа претстојна катастрофа.
Францускиот претседател Емануел Макрон ги охрабри претставниците на различните француски сектори да се координираат со нивните колеги во Европа за да го пренесат своето гледиште до Брисел. Тој исто така ги предупреди на искушението да направат итни отстапки за да спасат одреден интерес, целејќи, без да го спомене, на германскиот автомобилски сектор.
– Ако имаме вистинска солидарност низ целиот сектор, низ целиот континент, ќе можеме да постигнеме укинување на царините – ветува претседателот на Франција, за кого „она што е важно (…) е дека идните инвестиции или инвестициите најавени во последните недели се суспендирани некое време додека не ги разјасниме работите со САД“.


Реакции на бизнис-секторот на Франција во врска со царините на Трамп

Доживеавме „моќна дестабилизација“

Александар Собо, претседател на „Франс индустри и Холот“, производителот на големи платформи-дигалки, интервјуиран по состанокот од страна на париски „Ле монд“, рече: „Очигледно е, во секој случај, дека има премногу несигурности во САД за земјата да привлече инвестиции. И сите ние сме решени да работиме заедно за да ги вратиме Американците на преговарачка маса со најдобри услови“.
Сепак, „очигледноста“ не е иста за сите. Присутен во Елисеј, на состанокот со Макрон, Родолф Сааде, извршниот директор на францускиот гигант за поморски транспорт ЦМА-ЦГМ, не трепна кога Макрон повика на – замрзнување на инвестициите. Тој на почетокот на март му вети на Доналд Трамп дека ќе инвестира 20 милијарди долари (18 милијарди евра) во САД, момент што го овековечија камерите во Овалната соба на Белата куќа. Тој не се врати на своето ветување при заминувањето од Еливиди. Не повеќе од Џон Елкан, шефот на производителот на автомобили „Стелантис“, кој од своја страна вети 5 милијарди долари инвестиции во неговите американски фабрики.
Светата унија на Европејците против царините нема да може да смета на Патрик Пујане, шеф на „Тотак енержи“. Соединетите Американски Држави остануваат инвестициска област за енергетскиот гигант, особено во Луизијана и во Тексас. Групацијата дури се претставува како водечки извозник на американски течен природен гас. Прашан во четвртокот на американскиот канал Си-ен-би-си, Пујане рече дека е убеден дека одреден „прагматизам“ ќе ја наведе американската извршна власт да ги ревидира надолу своите даночни намери.
Бизнис-лидерите и федерациите на работодавци присутни во Елисејската палата не беа толку сигурни. Александре Монтај, генерален делегат на Движењето на средни претпријатија (МЕТИ), разговараше со околу дваесет негови членови.
– Она што произлегува од ова е моќна дестабилизација“, – резимира тој.
Само 6.000 компании МЕТИ произведуваат една третина од францускиот извоз, а САД го сочинуваат нивниот најголем странски пазар. Некои активности се особено изложени: преработка на пластика, стакло, медицински помагала итн.
Француската индустрија за козметички производи, која извезува 2,8 милијарди евра стоки во Соединетите Американски Држави, нејзиниот примарен излез, досега ги избегнуваше царинските даноци. Таа влегува во непозната зона. Емануел Гишар, генерален делегат на Француската федерација на компании за убавина (Фебеа), се надева дека Европската Унија (ЕУ) ќе има „пропорционален одговор, избегнувајќи каква било ескалација“.
Во Европа најзагрижени се производителите на автомобилска опрема, кои особено се плашат да видат колапс на извозната продажба на нивните германски клиенти. Тие во моментов немаат двигатели на растот во Европа: во март францускиот пазар се намали за повеќе од 13 отсто. За да ја обедини индустријата, претседателката на Европската комисија, Урсула фон дер Лајен, в понеделник (7 април) во Брисел ќе одржи нов состанок за „автомобилски стратегиски дијалог“.

Тони Гламчевски, дописник на „Нова Македонија“ од Франција